ekonomiaspoleczna.pl

http://www.ekonomiaspoleczna.ngo.pl/x/8439

Spółdzielnia socjalna – vademecum założyciela

Ośrodek Wspierania Ekonomii Społecznej przy Centrum OPUS w Łodzi zaprasza do korzystania z konsultacji z zakresu rejestrowania spółdzielni socjalnych. W poniższym artykule mogą znaleźć Państwo wprowadzenie w tematykę spółdzielczość socjalnej.

autor(ka): Przemysław Rdes, Magdalena Kuśmierczyk, 2009-09-18, 08.22

Spółdzielnia socjalna jest podmiotem ekonomii społecznej, który został powołany jako jednostka tworząca podstawy prawne dla działalności osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Spółdzielnie te dają możliwość rozpoczęcia i kontynuowania działalności, przede wszystkim, osobom którym trudno działać samodzielnie.

Członkowie takiej spółdzielni tworzą miejsca pracy dla siebie zapewniając utrzymanie sobie i swoim rodzinom. Dzięki wejściu na rynek pracy uczą się współpracy, pracy na wskazanych stanowiskach, nabywają szereg nowych umiejętności przydatnych również w życiu codziennym. Można zatem stwierdzić, że powołanie spółdzielni socjalnej ma dwa podstawowe cele: wspólne prowadzenie przedsiębiorstwa oraz włączenie jej działaczy w życie zawodowe i społeczne.
    
Członkowie to w znacznej mierze osoby zagrożone marginalizacją społeczną, mające pełną zdolność do czynności prawnych (tzn. nie są niepełnoletnie i nie są w pełni ubezwłasnowolnione). Potencjalnymi członkami mogą zatem stać się: bezrobotni (wedle art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy); bezdomni (realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności); osoby uzależnione od alkoholu lub/i narkotyków (po zakończeniu programu psychoterapii/leczniczego w zakładzie lecznictwa odwykowego); osoby chore psychicznie (w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego); zwolnieni z zakładów karnych, uchodźcy oraz osoby niepełnosprawne(zgodnie z ustawą z dnia 20.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej).

Od podstaw, czyli jak zacząć
Osoby pragnące założyć spółdzielnię socjalną powinny zastanowić się, w jaki m sektorze rynkowym odnalazłyby się najlepiej oraz jakie są potrzeby na rynku na jakim chcą prowadzić działalność. Oznacza to, że muszą wiedzieć co i gdzie chcą robić. Minimalna grupa wymagana do założenia spółdzielni to 5 osób. Liczba członków nie może jednak przekroczyć 50 (wyjątek stanowią spółdzielnie powstające z przekształcenia spółdzielni inwalidów lub niewidomych).

Szczegółowe przepisy regulujące funkcjonowanie spółdzielni socjalnych weszły w życie 6 lipca 2006 roku Ustawą z dnia 27 kwietnia 2006 roku o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. nr 94 poz. 651). Nowelizacja z dni 7 maja 2009 roku.
    
Walne Zgromadzenie – najważniejszy organ
Przygotowanie formalno-prawne nie jest łatwe, z tego też względu warto poszukać wsparcia w instytucjach i organizacjach, które taką pomoc oferują. Pomocy można szukać również w powiatowym urzędzie pracy, czy istniejących już spółdzielniach.

Najważniejszym organem spółdzielni jest Walne Zgromadzenie. Jest to zebranie wszystkich członków-założycieli spółdzielni. W jego gestii pozostaje uchwalenie statutu (złożenie pod nim podpisów), a także podjęcie uchwał w takich sprawach jak: powołanie spółdzielni, wybranie Zarządu oraz powołanie Rady Nadzorczej (w przypadku, gdy liczba członków przekracza liczbę 15).

Statut – dokument nadrzędny
Każda spółdzielnia musi określić cele i zasady swojego funkcjonowania. W tym celu tworzy się dokument, określający najważniejsze zasady działalności, czyli statut. Dokument ten w poprawnej formie powinien zawierać kilka niezbędnych elementów:

  • nazwę spółdzielni z oznaczeniem „Spółdzielnia Socjalna” (np. Spółdzielnia Socjalna „Razem”);
  • określić przedmiot działalności (działania wykonywane w ramach działalności gospodarczej wymienione zgodnie z kategoriami opisanymi w Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej oraz informacja, że spółdzielnia działa na rzecz reintegracji zawodowej i społecznej);
  • teren działania i siedziba (obszar, w obrębie którego spółdzielcy mają zamiar sprzedawać swoje towary/usługi; należy również podać co najmniej miejscowość, miejscowość której będzie się znajdowała siedziba);
  • czas trwania (w przypadku, gdy spółdzielnia została założona na czas określony);
  • prawa, obowiązki oraz zasady przyjmowania, odwoływania, wykreślania czy wykluczania członków;
  • zasady wyboru, odwoływania oraz kompetencje władz: zarządu, walnego zgromadzenia oraz rady nadzorczej;
  • zasady wprowadzania zmian w statucie (organem uprawnionym do wprowadzania zmian jest walne zgromadzenie);
  • sposób podziału, połączenia się, jak również likwidacji spółdzielni socjalnej;
  • zasady podziału nadwyżki bilansowej oraz pokrywania ewentualnych strat;
  • wysokość wpisowego (nie podlega zwrotowi, a jego przeciętna wysokość – jak wskazuje praktyka - waha się między 50-100 zł), wysokość i ilość udziałów, które członek winien jest zadeklarować, a także terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie.

Władze – koordynatorzy działań
Spółdzielnia musi posiadać władze, które będą koordynowały jej działania. Najważniejsze jednostki to:
- Walne Zgromadzenie (patrz wyżej);
- Rada Nadzorcza - organ co najmniej trzyosobowy o charakterze kontrolnym (gdy liczba członków jest mniejsza niż 15 organu tego nie powołuje się, a prawo kontroli przysługuje każdemu członkowi);
- Zarząd – organ wykonawczy, który reprezentuje spółdzielnię na zewnątrz i składa w imieniu spółdzielni oświadczenia woli).

Wniosek o zarejestrowanie spółdzielni – nabycie osobowości prawnej
Spółdzielnię socjalną należy zarejestrować w Krajowym Rejestrze Sądowym – bezpłatnie (działającym przy Sądzie Rejonowym - Sądzie Gospodarczym). W tym celu należy złożyć odpowiednie formularze oznaczone:

  • KRS-W5 – wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców;
  • KRS-WK – zgłoszenie organów podmiotu;
  • KRS-WM – zgłoszenie zakresu działalności gospodarczej.

Aby wniosek był kompletny należy do niego dołączyć następujące dokumenty:

  • protokół z zebrania założycielskiego podpisany przez przewodniczącego i sekretarza zebrania;
  • listę członków założycieli z oryginalnymi podpisami;
  • uchwały podjęte przez członków założycieli;
  • statut;
  • zaświadczenia, iż osoby zakładające spółdzielnię są do tego uprawnione;
  • uwierzytelnione notarialnie (usługa odpłatna) lub przed pracownikiem sądu (usługa   nieodpłatna) podpisy wszystkich członków zarządu.

Spółdzielnia socjalna nabywa osobowość prawną w momencie jej zarejestrowania, a nie powołania. Jeśli spółdzielnia chce zacząć działalność w terminie późniejszym niż moment zarejestrowania musi być to zaznaczone w odpowiedniej uchwale.

Inne instytucje, które należy odwiedzić
Po dokonaniu rejestracji, jednak przed rozpoczęciem działalności gospodarczej spółdzielnia musi uzyskać numer REGON (statystyczny numer identyfikacyjny w systemie identyfikacji podmiotów gospodarki narodowej) nadawany we właściwym terytorialnie urzędzie statystycznym. W tym celu wypełnia się formularz RG-1 i załącznik. Numer ten nadawany jest w ciągu 7 dni od daty otrzymania formularza. Osobiste złożenie formularza daje możliwość uzyskania numeru „od ręki”.

Dla prowadzenia operacji finansowych należy założyć konto bankowe, które jest niezbędne w załatwieniu formalności rejestracyjnych w urzędach.

W dalszej kolejności należy udać się do urzędu skarbowego, aby uzyskać Numer Identyfikacji Podatkowej – NIP. Dokumenty, które należy przedstawić w celu uzyskania owego numery to:

  • formularz NIP-2;
  • odpis z KRS, decyzja o nadaniu nr REGON;
  • umowa na posiadanie/wynajem lokalu, w którym znajduje się siedziba;
  • informacja o kocie bankowym.

Podmiot zatrudniający pracowników winien zgłosić tę informację do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pracodawca ma obowiązek zgłoszenia zatrudnionych pracowników w ciągu 7 dni od daty zatrudnienia.

Zgodnie z zapisami Kodeksu Pracy należy również w ciągu 30 dni od daty zatrudnienia pracownika powiadomić o tym fakcie Państwowej ową Inspekcję Pracy. Przed podjęciem niektórych form działalności konieczne jest również zgłoszenie i uzyskanie pozwoleń z Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (Sanepid).

Spółdzielnia powinna także określić czy chce być płatnikiem VAT, czy też nie. Jeśli spółdzielnia się zdecyduje na taki krok musi to zgłosić, składając odpowiedni formularz VAT-R, w urzędzie skarbowym.

Gdzie szukać pomocy?
W wyniku konkursu ogłoszonego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej powstały Ośrodki Wsparcia Spółdzielczości Socjalnej. Ich głównym zadaniem jest wspieranie osób pragnących założyć taki rodzaj spółdzielni, poprzez doradztwo a niekiedy udzielanie wsparcia finansowego na poręczenia, pożyczki czy wadium (w przypadku, gdy spółdzielnia będzie uczestniczyła w przetargu).

Lista „Ośrodków Wsparcia Spółdzielczości Socjalnej" edycja 2009 r. w całej Polsce >

Działalność przykładowej spółdzielni
W województwie łódzkim działa kilkanaście spółdzielni socjalnych.

Przykładowym przedsiębiorstwem działający na zasadach funkcjonowania spółdzielni socjalnej jest Wielobranżowa Socjalna Spółdzielnia Pracy „Konsultant” w Łodzi. Spółdzielnię stworzyły osoby bezrobotne, których inicjatywa wykształciła się na kursie przygotowującym do zawodu konsultanta ds. pozyskiwania funduszy unijnych dla małych i średnich przedsiębiorstw, organizowanym przez PUP nr 2 w Łodzi. Obecnie do spółdzielni należy siedmiu członków. Spółdzielnia działa w zakresie doradztwa dotyczącego prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania, a także doradztwa i pośrednictwa w zakresie obrotu nieruchomościami.
Innym przykładem może być działalność Spółdzielni Socjalnej „Monter” w Łodzi. Tworzy ją pięciu członków – w tym cztery osoby niepełnosprawne. Głównym celem założycieli była aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych i długotrwale bezrobotnych. Spółdzielnia świadczy usługi z zakresu prac budowlano-remontowych, hydraulicznych oraz prowadzi sprzedaż urządzeń sanitarnych (na podstawie informacji zawartych na stronach internetowych: www.wmw.wsparciespoleczne.pl).

Osoby zainteresowane poruszaną tematyką  zapraszamy na szkolenia i doradztwo do biur doradczych Ośrodka Wspierania Ekonomii Społecznej:

- w Łodzi, Plac Wolności 2, tel. 042 632 22 18;  lub ;
- w Skierniewicach, ul. Senatorska 6, tel. 046 833 36 77;
- w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Armii Krajowej 18 pok.209, tel. 044 64712 62;
- w Kutnie, ul. Grunwaldzka 1, I p., lok.19, tel. 024 388 14 49;
- w Sieradzu, ul. Pułaskiego 5, I p., tel. 0 794 433 680,

Uruchomiony został również wojewódzki portal www.ekonomiaspoleczna.lodz.pl dotyczący ekonomii społecznej w województwie łódzkim. Na jego stronach można odnaleźć opisy ciekawych inicjatyw regionalnych, informacje na temat prawnego funkcjonowania podmiotów ekonomii społecznej oraz pozyskiwania funduszy na ich działania.

Projekt „Ośrodek Wspierania Ekonomii Społecznej” jest realizowany przez Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS i jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Poddziałania 7.2.2 Wsparcie ekonomii społecznej.

Opracowanie: Przemysław Rdes pod opieką merytoryczną Magdaleny Kuśmierczyk na podstawie broszury „Jak założyć spółdzielnię socjalną” wydanej przez Stowarzyszenie Klon/Jawor. Autorzy – Beata Kwiatkowska, Monika Chrzczonowicz. Stan prawny 01.02.2008.

Dla uzyskania szczegółowych informacji zachęcamy do zapoznania się z innymi publikacjami Stowarzyszenia Klon/Jawor z serii „Warto Wiedzieć Więcej”.

miejsce: Łódź, Skierniewice, Kutno, Piotrków Tryb., Sieradz
organizator: Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS
adres: pl.Wolności 2 Łódź,
tel.: 042 231 31 01, faks: 042 231 31 02
e-mail: opus@opus.org.pl
www: http://www.opus.org.pl 

Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ekonomiaspoleczna.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu.

Komentarze | dodaj komentarz
Redakcja ekonomiaspoleczna.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.