Możliwość zatrudniania osób, które zostały przeznaczone do służby zastępczej zapisana jest w art. 25 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (oraz w samej ustawie o służbie zastępczej). Jest to jeden z przywilejów organizacji pozarządowych posiadających status pożytku publicznego. Zmiany w ustawach o służbie wojskowej i obowiązku obrony, które na przełomie 2008 i 2009 r. zainicjowały proces profesjonalizacji armii i odejście od powszechnego poboru, miały również znaczenie dla służby zastępczej. Pisaliśmy o tym w art. „Koniec służby zastępczej w OPP”. Znajdująca się w Sejmie nowelizacja zawiera zapisy przesądzające o tym, że ostatecznie obdżektorzy (osoby odbywające służbę zastępczą) znikną ze stowarzyszeń i fundacji z końcem 2009 r. Autor artykułu w Gazecie Prawnej sygnalizuje jednak, że dla ochotników pozostawi się możliwość świadczenia tej specyficznej formy pracy.

Nowelizacja zawiesza też możliwość odbywania służby zastępczej m.in. w organizacjach pożytku publicznego lub szpitalach. Taką służbę będą jednak mogłyby odbyć osoby, które ochotniczo się do niej zgłoszą.

Dotychczasowe nowelizacje (także ta omawiana właśnie w Sejmie) nie skreślają artykułu 25 z ustawy pożytkowej - pozostawiają również w całości ustawę o służbie zastępczej (wymieniono w niej tylko określenie „poborowy” na nową kategorię „osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej”). Ale jeśli rzeczywiście pozostawi się możliwość „ochotniczej” służby zastępczej, a do tego znajdą się ochotnicy, należy rozstrzygnąć kto poniesie koszty ich zatrudnienia. Przypomnijmy, że atrakcyjność obdżektorów polegała na tym, iż pracodawca (szpital, organizacja pożytku) nie musiała ponosić kosztów pracowniczych. Obdżektor otrzymywał świadczenie pieniężne pokrywane z budżetu; obdżektorzy mieli jeszcze wiele innych przywilejów finansowanych przez Państwo. O tym kto zapłaci za pracę ochotników projekt nowelizacji i uzasadnienie nie wspomina. A bez tego rozstrzygnięcia uprawnienie z artykułu 25 oraz ustawa o służbie pozostaną regulacjami martwymi.

więcej:
„Firmy nie będą zatrudniać rezerwistów”, Artur Radwan, Gazeta Prawna 6 maja 2009 r.

Z projektem nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej (...) można zapoznać się na stronach serwisu sejmowego, pod adresem: http://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/opisy/1921.htm.