DZIŚ

Światowy Dzień KosmosuŚwiatowy Dzień Różnorodności Kulturowej

CZY WIESZ, ŻE

Ponad 80% gmin zleciło NGOs realizację zadań publicznych, przeznaczając na to łącznie ok. 1mld 200 mln zł (2009 r.).

Odcinek 1. NGOs: ile zarejestrowanych, a ile aktywnych

Tekstem tym rozpoczynamy serię artykułów „Polski III sektor”, opisujących kondycję stowarzyszeń i fundacji w naszym kraju. W 1. odcinku o liczebności sektora pozarządowego.

Wiadomość archiwalna

A A A

autor(ka): Marta Gumkowska

2009-02-04, 17.32

Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie pojawiła się prawna definicja organizacji pozarządowej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy organizacjami pozarządowymi są osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, w tym fundacje i stowarzyszenia. Ustawa przyjmuje szeroką definicję organizacji pozarządowych, poza stowarzyszeniami i fundacjami do tak zdefiniowanego trzeciego sektora należą też inne podmioty takie, jak związki zawodowe, organizacje samorządu gospodarczego, czy zawodowego.

Na koniec III kwartału 2008 roku w rejestrze REGON (czyli w rejestrze prowadzonym przez Główny Urząd Statystyczny) zarejestrowanych było:
·  63,5 tysiąca stowarzyszeń (bez Ochotniczych Straży Pożarnych)
·  9,5 tysiąca fundacji,
które zazwyczaj ( i także w naszych badaniach) nazywamy „organizacjami pozarządowymi”, a więc zgodnie z węższą definicją sektora pozarządowego.
 
Gdyby jednak chcieć oszacować rozmiary całego sektora pozarządowego, do liczby tej należałoby dołączyć:
·  15 tysięcy Ochotniczych Straży Pożarnych (mają one formę prawną stowarzyszeń, lecz działają na innych zasadach),
·  4 tysiące organizacji społecznych (komitety rodzicielskie, koła łowieckie oraz komitety społeczne),
·  19,5 tysiąca związków zawodowych,
·  15,5 tysiąca jednostek Kościoła katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych,
·   5,5 tysiąca organizacji samorządu gospodarczego i zawodowego oraz
·   mniej liczne grupy związków pracodawców i partii politycznych.
 
Tak więc, jeśli chcielibyśmy traktować wszystkie wymienione tu typy podmiotów jako „trzeci sektor”, liczyłby on ponad 130 tys. zarejestrowanych podmiotów.
W badaniu „Kondycja sektora organizacji pozarządowych 2008” (oraz w badaniach z roku 2006, 2004 i 2002) przyjęliśmy węższą definicję sektora pozarządowego i tylko dla tej grupy – stowarzyszeń i fundacji poza Ochotniczymi Strażami Pożarnymi – wyniki naszego badania można uznać za reprezentatywne.
Informacje dotyczące liczby oficjalnie istniejących organizacji nie są niestety wiarygodne – znaczna część organizacji figurujących w oficjalnych rejestrach w praktyce dawno już zakończyła działalność. Dane na temat odsetka organizacji aktywnych w ogólnej liczbie organizacji zarejestrowanych w rejestrze REGON szacujemy na podstawie odrębnego badania przeprowadzonego w 2002 roku. W trakcie realizacji tego badania, ankieterzy na różne sposoby starali się dotrzeć do 3 tys. podmiotów wylosowanych spośród organizacji zarejestrowanych w rejestrze REGON. W wyniku tych prób udało się:
·  nawiązać kontakt z 58% zarejestrowanych organizacji i ustalić z całą pewnością, że prowadzą aktywnie działania,
·  ustalić, że 10% organizacji zaprzestało działalności i jest w trakcie wyrejestrowywania, bądź w praktyce nie prowadzi działań,
·  nie udało się ustalić losów ponad 30% organizacji, jednak biorąc pod uwagę specyfikę działalności organizacji nie możemy wykluczyć, że istnieją (choć zapewne ich działalność nie jest szczególnie rozwinięta).
 
Biorąc pod uwagę fakt, iż od 2002 roku powstało wiele nowych organizacji, zaś niewiele uczyniono w kwestii weryfikacji rejestru REGON, można zakładać, że do dnia dzisiejszego przytoczone wyżej oszacowania również nieco się zdezaktualizowały i że w praktyce odsetek zarejestrowanych, a w rzeczywistości nie istniejących organizacji zwiększył się. Według różnych szacunków, stanowią one dziś od 20 do nawet 40% całego rejestru. Można mieć nadzieję, że obecne prace Departamentu Badań Społecznych GUS, związane z planami przeprowadzenia kolejnej edycji publicznego badania stowarzyszeń i fundacji (SOF), pozwolą precyzyjnie określić ten odsetek i poprawić jakość rejestru REGON.
 
***

Dane pochodzą z badania na reprezentatywnej próbie 1700 stowarzyszeń i fundacji zrealizowanego w pierwszym kwartale 2008 roku na zlecenie Stowarzyszenia Klon/Jawor. Przedsięwzięcie to było elementem projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej” finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej Equal.

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.


I co z tego wynika? - 2009-02-05, 10:35
ngowiec - 2009-02-04, 21:57
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.