Przejdź do treści głównej

Pięć pytań o nowe zbiórki publiczne (cz. 1)

autor(ka): Renata Niecikowska, ngo.pl
2014-04-01, 06:39
archiwalne
1 kwietnia 2014 Prezydent RP podpisał nową ustawę o zbiórkach publicznych. Jej przepisy wejdą w życie w lipcu tego roku. Po zmianie ma być prościej i przyjaźniej, ale też zupełnie inaczej. Dlatego czas zacząć przyzwyczajać się do nowych przepisów już dziś.

Ustawę o zbiórkach publicznych, przyjętą przez Sejm 14 marca 2014 r., 1 kwietnia 2014 r. podpisał Prezydent. Na razie organizacjom pozarządowym przywiązanym do obowiązujących od ponad 80 lat przepisów, szczególnie tym, które nie uczestniczyły bezpośrednio w tworzeniu zmian, trochę trudno jest wyobrazić sobie, jak to będzie za kilka miesięcy. Dlatego portal ngo.pl rozpoczyna przybliżanie podstawowych zasad prowadzenia zbiórek publicznych według nowych przepisów.

Nowości? Za trzy miesiące

Nowe prawo zacznie obowiązywać po trzech miesiącach od opublikowania w Dzienniku Ustaw, czyli około lipca 2014 r. (wobec zbiórek, na które wydano zezwolenie przed wejściem w życie ustawy, obowiązują stare przepisy).

1. CO JEST ZBIÓRKĄ PUBLICZNĄ WEDŁUG NOWEJ USTAWY? NA JAKIE CELE MOGĄ BYĆ PRZEZNACZONE ZEBRANE DATKI? KTO BĘDZIE MÓGŁ JĄ PRZEPROWADZIĆ?

Zbiórką publiczną będzie wyłącznie zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscach publicznych (do puszek, skarbon stacjonarnych i koszy, na ulicy, w parku, na cmentarzu, ale także za zgodą właściciela/posiadacza/kierownika urzędu w restauracjach, zakładach pracy itp.).

Można będzie zbierać na 34 cele określone w z art. 4 ust. 1 o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (więc dość szeroko: np. działalność charytatywną, działalności na rzecz mniejszości narodowych, promocj zdrowia, działalności na rzecz osób niepełnosprawnych; naukę; ekologię) oraz na cele religijne.

Uprawnionymi do prowadzenia zbiórek publicznych będą:

  • organizacje pozarządowe w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego, czyli: fundacje, stowarzyszenia, ale też np. partie polityczne, związki zawodowe, organizacje pracodawców; nie będzie można jej zorganizować jako stowarzyszenie zwykłe, ale takie stowarzyszenie  może powołać komitet społeczny;
  • podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, czyli tzw. organizacje kościelne i wyznaniowe, spółdzielnie socjalne;
  • minimum 3-osobowe komitety społeczne powołane przez osoby fizyczne w celu przeprowadzenia zbiórki publicznej (do tej pory ilość osób w komitecie nie była określona, ale zwyczajowo przyjmowano, że powinno ich być min. 6).

Chętni do zorganizowania zbiórki publicznej będą zgłaszać ją bezpłatnie do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji (dotychczas trzeba było wystąpić o zezwolenie i zapłacić za nie 82 zł). Będą rejestrować ją na portalu internetowym (choć będzie też możliwe zgłoszenie papierowe), a następnie za jego pośrednictwem sprawozdawać się z wykorzystania zebranych datków.

Jak czytamy na stronie internetowej MAiC do zgłoszenia zbiórki drogą elektroniczną potrzebny będzie podpis elektroniczny lub bezpłatny „profil zaufany”, czyli podpis elektroniczny przeznaczony do kontaktu obywateli z administracją (można założyć go na ePUAP.gov.pl).

2. CZY ZBIÓRKA W SZKOLE LUB W GRONIE ZNAJOMYCH JEST ZBIÓRKĄ PUBLICZNĄ?

Nie. Zbiórka wśród młodzieży szkolnej, na terenach szkolnych i na podstawie pozwolenia władz szkolnych nie będzie zbiórką publiczną. Można sobie jednak wyobrazić sytuację, że w budynku szkolnym np. w czasie ferii odbędzie się publiczna impreza dla mieszkańców gminy i będą tam zbierane pieniądze do skarbony – wtedy to będzie zbiórka publiczna i będzie trzeba ją zgłosić w portalu.

Ustawie nie podlega również zbiórka w gronie znajomych oraz zbiórka koleżeńska w zakładzie pracy lub w urzędzie - w urzędzie jednak potrzebne jest pozwolenie kierownika urzędu (patrz art. 2 nowej ustawy).

3. CZY ZOSTANIE WYDANE ROZPORZĄDZENIE OKREŚLAJĄCE FORMY ZBIÓREK PUBLICZNYCH?

Kontrowersje wokół obowiązującej ustawy o zbiórkach publicznych z 1933 r., a właściwie rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2003 r., dotyczyły tego, że urzędnicy rozszerzali interpretację przepisów i uznawali za zbiórkę więcej form zbierania pieniędzy niż to wynikało z samego brzmienia rozporządzenia. Np. za zbiórkę publiczną uznawano pieniądze pozyskiwane poprzez wpłaty na konto bankowe i tzw. charytatywne SMS-y. Po zmianie przepisów ma być jaśniejsze, co zbiórką jest, a co nią nie jest, choć wynikać to będzie tylko z ogólnych wytycznych (definicji) z art. 1 i 2 nowej ustawy o zbiórkach. Nie jest planowane wydanie rozporządzenia określającego formy zbiórek (na wzór dotychczas obowiązującego).

4. CZY SMS-OWE ZBIERANIE BĘDZIE ZBIÓRKĄ PUBLICZNĄ PO WEJŚCIU NOWEJ USTAWY W ŻYCIE?

Nie, intencją ustawodawcy jest, że tak nie będzie. Według nowej ustawy zbiórką publiczną jest tylko zbieranie darów w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym. Zbiórka poprzez SMS-y nie zalicza się do takiej formy zbierania pieniędzy. Charytatywne SMS-y nie będą podlegać ustawie o zbiórkach publicznych.

Organizatorzy takich akcji ubiegają się o zwolnienia podatkowe – dotychczas ich podstawą była urzędowa zgoda na zbiórkę. Od lipca urzędowych zgód w ogóle nie będzie. Ministerstwo Finansów pracuje nad dostosowaniem przepisów podatkowych do nowych regulacji – tak by zwolnienie nie opierało się już na urzędowej zgodzie na zbiórkę publiczną.

5. CZY PODANIE NA STRONIE INTERNETOWEJ NUMERU KONTA BANKOWEGO WRAZ Z APELEM O PRZEKAZYWANIE PIENIĘDZY NA CELE STATUTOWE FUNDACJI, STOWARZYSZENIA, BĘDZIE ZBIÓRKĄ PUBLICZNĄ? CZY CROWDFUNDING BĘDZIE ZBIÓRKĄ PUBLICZNĄ?

Nie, to także nie będą zbiórki publiczne. Pieniądze zbierane na konto organizacji można kontrolować w inny sposób – może to zrobić bank, przepływ pieniędzy drogą elektroniczną jest rejestrowany, wiadomo kto komu co wpłacił. Kontrola jest możliwa dzięki ewidencji bankowej, nie ma więc potrzeby traktować tej formy zbierania pieniędzy jak zbiórkę publiczną wymagającą zgłoszenia do MAiC. Nowa ustawa o zbiórkach ma nie dotyczyć pieniędzy, które przechodzą przez konto bankowe organizacji, czyli są już ewidencjonowane i raportowane w inny sposób - dodatkowe regulacje nie są więc potrzebne. Przepływ środków zbieranych np. przez przelew na konto – jest rejestrowany, także w razie problemów można te przepływy kontrolować w inny sposób.

Co ze „starymi” formami zbiórek?

Portal ngo.pl zadał Ministerstwu Administracji i Cyfryzacji m.in. następujące pytania:

  • Jakie formy będą mogły mieć zbiórki publiczne po wejściu w życie nowych przepisów, jak to się ma do starych przepisów (np. co z tzw. cegiełkami)?
  • Kiedy ruszy nowy serwis do zgłaszania zbiórek i obywatele będą mogli sprawdzać informacje nt. przez internet?
  • Czy i jakie dokumenty będą musiały mieć przy sobie osoby przeprowadzające zbiórki publiczne?

Na odpowiedź MAiC JESZCZE czekamy. Naszych Czytelników i Czytelniczki poinformujemy niezwłocznie o uzyskanych informacjach.

Przeczytaj także: Prezydent podpisuje nową ustawę o zbiórkach publicznych

 

***

Ustawa: http://orka.sejm.gov.pl/proc7.nsf/ustawy/1726_u.htm

Ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych uchwalona na pos. nr 63 dnia 14-03-2014

Art. 1. Zbiórką publiczną jest zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze w miejscu publicznym na określony, zgodny z prawem cel pozostający w sferze zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, z późn. zm.[2])), oraz na cele religijne.

2. Miejsca publiczne to miejsca ogólnodostępne, a w szczególności ulice, place, parki i cmentarze.

Art. 2. Zbiórką publiczną nie jest zbieranie ofiar w gotówce lub w naturze:

  1. na cele religijne, na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz na utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli odbywa się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony;
  2. w drodze loterii pieniężnych i fantowych;
  3. wśród grona osób znajomych osobiście przeprowadzającym zbiórkę;
  4. wśród młodzieży szkolnej na terenach szkolnych, odbywające się na podstawie pozwolenia władz szkolnych;
  5. w ramach zbiórek koleżeńskich odbywających się w:

a)  lokalu urzędu publicznego na podstawie pozwolenia kierownika urzędu, lub

b)  innym zakładzie pracy.

Art. 3. Uprawnionym do prowadzenia zbiórki publicznej, zwanym dalej „organizatorem zbiórki”, jest:

  1. organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
  2. podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
  3. komitet społeczny powołany w celu przeprowadzenia zbiórki publicznej.

Art. 4.

1. Komitet społeczny powołują aktem założycielskim co najmniej 3 osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych oraz niekarane za popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe.

2. Akt założycielski zawiera w szczególności:

  1. określenie celu, w jakim komitet społeczny został powołany;
  2. dane osób powołujących komitet społeczny – imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, a w przypadku gdy dana osoba nie ma numeru PESEL, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość tej osoby;
  3. adres do korespondencji;
  4. dane, w zakresie określonym w pkt 2, osoby uprawnionej do reprezentowania komitetu społecznego;
  5. oświadczenie o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w ust. 1.

3. Oświadczenie o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w ust. 1, członkowie komitetu społecznego składają pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań.


Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 20 1

Skomentuj

KOMENTARZE

  • Pytanie ~Mateusz 22.02.2016, 01:45 Pytanie dotyczy zbiórki pieniedzy na prywatny cel, np impreza. Zeby kto chciał wpłacal na nr konta drobne pieniadze na ta impreze zamknieta organizowana przezemnie. Udostępnione by to bylo na portalach spokecznosciowych. Prosze o odpowiedź ODPOWIEDZ
  • za 3 miesiące? ~M 09.04.2014, 11:45 Jestem przekonany że nie. Bo najpierw urzednicty będą "pracowali" nad rozporządzeniem określającym jak ma wyglądać ten portal internetowy, nastepnie procedura publikowani9a rozporzadzenia, upływ czasu na jego uprawomocnienie, następnie urzędnicy bedą pracowali nad przygotowaniem portalu zgodnego z rozporzadzenie. Potrwa i8leś mie4sięcy. A jeżeli jeszcze okaże się, że trzeba rozpisać przetarg na wyłonienie firmy która zrobi ten portal to ho ho ile to potrwa ODPOWIEDZ
  • zbiorka ~Barbara Kaszuba 02.04.2014, 08:40 Czy tak samo traktowane są fundacje bez pożytku publicznego jak z pożytkiem publicznym.Uważam że Prezydent powinien wszystkie upublicznić. ODPOWIEDZ

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • prawo