Przejdź do treści głównej

Przyjęcie żywności w darze przez organizację

archiwalne
author: http://www.sxc.hu/profile/Hey_Hey
Przyjęcie przez organizację pozarządową darowizny w postaci żywności nakłada na nią obowiązki: wykazania jej w księgowości organizacji, zadbania o dokumenty potwierdzające bezpieczeństwo obrotu żywnością oraz przyjęcia jej na cele statutowe organizacji.

Do naszej organizacji zwróciła się lokalna firma, która chce w darowiźnie przekazać żywność na organizowane przez nas warsztaty dla rodzin. Dzięki tej żywności możemy zapewnić uczestnikom darmowy poczęstunek. Jak możemy przyjąć żywność, jak ją zaksięgować? - pyta czytelnik ngo.pl

Darowizna żywności to nieodpłatne przekazanie artykułów spożywczych (przetworzonych lub świeżych). Darczyńcą żywności może być każdy podmiot:

  • producent żywności, dystrybutor żywności, rolnik,
  • inny podmiot prawny będący w posiadaniu darowizny (np. firma z innej branży niż spożywcza przekazująca żywność z powodu zbyt dużych zakupów lub firma transportowa, której załadowane artykuły nie zostały odebrane przez sklep)
  • osoba fizyczna (indywidualna) przekazująca dary bezpośrednio lub np. w czasie „koleżeńskiej” zbiórki żywności, czyli wtedy, gdy nie jest ogłaszanaj publicznie, ale w zamkniętej grupie osób, np. w szkole, wśród pracowników firmy.


Zarząd odpowiada za właściwe udokumentowanie darowizny
Przyjętą darowiznę organizacja musi ujawnić w dokumentach księgowych i magazynowych, jeśli organizacja prowadzi magazyn (o czym poniżej). Odpowiedzialność za przyjęcie darowizny żywności spoczywa na zarządzie organizacji i w większości przypadków przyjmowanie darowizn należy do kompetencji zarządu. Zarząd organizacji może delegować uprawnienia do przyjmowania darowizn poprzez podpisanie upoważnienia dla innych osób, jeśli pozwalają na to zapisy w statucie organizacji.

Nieujawnienie w księgowości przyjętej darowizny grozi organizacjom mającym status organizacji pożytku publicznego (OPP) utratą tego statusu (art. 33a, ust. 2 pkt 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Pozostałe organizacje mogą zostać ukarane przez urzędy skarbowe za nieujawnienie przychodów, kosztów i aktywów organizacji (art. 6, 46, 47 ustawy o rachunkowości).

Darowana żywność w księgowości i w magazynie
Darowizna żywności powinna być wyceniona i ujęta w księgach rachunkowych organizacji.
Wartość, ilość i rodzaj darowanej żywności określa się w dokumentach przekazania i przyjęcia darowizny (ich przykłady w załączeniu).  Wartość darowizny określa się w dniu jej nabycia  / przekazania (art. 16g. ust. 1 pkt 3) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). W przypadku obrotu żywnością musimy też zachować w dokumentach informacje o pochodzeniu żywności, tj. danych darczyńcy (nazwa, adres, NIP).
Darowizna żywności:

  • stanowi przychód organizacji pozarządowej i jest księgowana w przychodach statutowych organizacji,
  • przeznaczona jest na cele statutowe organizacji – rodzaje dokumentów i możliwości rozwiązań przyjęcia darowizny opisane są poniżej.

Jeśli organizacja prowadzi magazyn, darowiznę przyjmie do magazynu protokołem przyjęcia lub dokumentem PZ (przyjęcie zewnętrzne) [wzór takiego dokumentu]. Jeśli nie prowadzi magazynu, musi tylko wykazać ją odpowiednio w księgach rachunkowych.

Jak księgować wykorzystanie darowanej żywność
Moment wykorzystania darowizny żywności na warsztaty dla rodzin oznacza wydanie żywności z zasobów organizacji, ewentualnie z magazynu [wzór takiego oświadczenia]. Spożycie jej przez uczestników warsztatów jest jednoznaczne ze zużyciem artykułów spożywczych i poniesieniem kosztu. Organizacja ponownie dokonuje zapisów księgowych, wpisując wartość darowizny żywności w kosztach działalności statutowej organizacji.

Gdy  podarowana żywność zostanie w całości spożyta, to przychód statutowy równy jest kosztom statutowym. Jeśli natomiast darowiznę spożyto tylko w części, a nadszedł czas zamknięcia roku obrotowego (z reguły jest to 31 grudnia), to niespożyta część żywności wykazywana jest w aktywach organizacji. W przypadku prowadzenia magazynu wykazywana jest jako zapasy. W przypadku, gdy organizacja nie prowadzi magazynu, różnica pomiędzy wartością przyjętej darowizny a wartością dotychczas spożytej (zużytej) żywności zawarta jest w wyniku finansowym organizacji. W obu przypadkach zwiększa aktywa organizacji i wpływa pozytywnie na wizerunek organizacji.

Wartość otrzymanej darowizny żywności, która została przeznaczona dla rodzin w czasie warsztatów jest również bezpośrednim kosztem organizacji warsztatu. Gdyby darowizna żywności nie została przekazana, a poczęstunek dla rodzin w czasie warsztatu był zaplanowany i niezbędny to organizacja poniosłaby wydatek finansowy na zakup poczęstunku. Jeśli darowizna żywności została zarejestrowana w księgach rachunkowych organizacji, może stanowić wkład własny (rzeczowy) do projektu (art. 15 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

Jeśli darczyńca chce zostać anonimowy
Darowiznę żywności należy oficjalnie przyjąć w przychody organizacji. Co zrobić jeśli darczyńca mimo naszych wyjaśnień, zachęt (obniżenie podstawy opodatkowania zgodnie z art. 18 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) i próśb nie chce oficjalnie podać swoich danych i podpisać dokumentów? Z taką sytuacją organizacje spotykają się dość często. Pamiętajmy, że przyjęcie podarowanej żywności bez ujawnienia danych darczyńcy w dokumentach organizacji nie jest zgodne z prawem i nie jest korzystne dla organizacji pozarządowej.

Jeśli zdarzyło się jednak tak, że ktoś dał organizacji anonimowo żywność, to organizacja może przyjąć następujące rozwiązanie (choć robi to na własną odpowiedzialność). Organizacja może sporządzić protokół przyjęcia darowizny, który zawiera datę, miejsce wystawienia, określenie rodzaju (nazwy) przekazanej darowizny żywności, a także jej ilość i wartość. Jeśli darczyńca nie chce oficjalnie podać swoich danych protokół sporządzamy jednostronnie, czyli podpisują go przedstawiciele organizacji, np. zarząd lub upoważniona przez zarząd, specjalnie wybrana, np. na dany rok, komisja do odbioru darowizn w postaci żywności.

Przy braku dokumentów od darczyńcy, określając rodzaj, ilości, wartości artykułów spożywczych wspieramy się sklepami internetowymi, gazetkami reklamowymi sklepów, które pozwolą nam np. ustalić cenę darów. Dokonujemy oględzin otrzymanej żywności. Dokładnie liczymy opakowania, sprawdzamy datę ważności do spożycia.

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu (art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości).

Odpowiadając na pytanie - jak poprawnie przyjąć darowiznę żywności
Organizacja, któtra zadała pytanie, powinna wykonać następujące kroki.

  1. Dopilnuj, żeby darczyńca przekazał organizacji dokument potwierdzający przekazanie darowizny. Może to być umowa darowizny; faktura z wyceną artykułów, ale z „zerową” wartością do zapłaty; zewnętrzny dokument wydania (wz – „wydanie zewnętrzne” – wzór takiego dokumentu); list przewozowy [wzór takiego dokumentu] lub inna forma, a nawet mail od pracownika firmy, w którym podane są ilości artykułów, rodzaj i ich wartość.
  2. Sporządź protokół przyjęcia darowizny [wzór takiego dokumentu] – zapisz w nim dane z przekazanego przez darczyńcę dokumentu potwierdzającego przekazanie darowizny (w załączeniu).
  3. Tak przyjętą żywność zaksięgujcie jako przychód statutowy organizacji.


Poza tym należy skontrolować jakość przyjętej żywności. Organizacja pozarządowa prowadząca warsztaty i serwująca żywność w ramach poczęstunku na warsztatach dla uczestników odpowiada  za jakość realizowanych działań. Sprawa jest szczególnie drażliwa, ponieważ dotyczy żywności. Zdarza się, że organizacja dostaje taką darowiznę żywności, gdzie w palecie artykułów znajdują się są produkty przeterminowane. Czasem też organizacje z pełną świadomością przyjmują darowizny żywności po terminie ważności do spożycia. Pamiętajmy jednak, że to na organizacji spoczywa odpowiedzialność za bezpieczeństwo i jakość żywności przekazanej uczestnikom warsztatów do spożycia. Jeśli dojdzie do zatrucia uczestników lub skażenia żywności w czasie transportu, przechowywania to za zapewnienie zdrowia i życia uczestników warsztatów odpowiada zarząd organizacji, a nie producent czy darczyńca żywności. Nie jest dozwolone podawanie artykułów żywnościowych po terminie ważności do spożycia, a organizacja (osoba), która się tego dopuszcza podlega karze grzywny, aresztu lub ograniczenia wolności (art. 52, art. 100 ust. 1) oraz ust. 2) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia).

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 1994 r., Nr 121 poz. 591)
  • Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania  (Dz. U. z 1992 r., Nr 21, poz. 86)
  • Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz. U. z 2001 r., Nr 137 poz. 1539)
  • Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003 r., Nr 96, poz. 873 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2006 r., Nr 171, poz. 1225)
  • Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1984 r., Nr 21, poz. 97)
  • Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 1989 r., Nr 20, poz. 104)

Sprawdź, jakie przepisy wiążą się z przyjmowaniem darowizn przez organizację skorzystaj z bezpłatnego narzędzia samooceny spełniania standardów formalno-prawnych http://standardy.ngo.pl



Powyższa informacja została opublikowana przez portal ngo.pl w związku z realizacją projektu "Standardy w organizacjach pozarządowych", współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Źródło: inf. własna (ngo.pl)
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 6 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • dobroczynność, filantropia
  • księgowość
  • prawo