DZIŚ

Dzień Policji

Zmiany podatkowe w umowach o dzieło ngo.pl

Od 1 stycznia 2013 roku wejdzie w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wprowadza ona m.in. zmiany w rozliczeniach podatkowych z zastosowaniem 50% kosztów uzyskania przychodów, a więc głównie umów o dzieło. Dotyczą one przychodów z tytułu praw autorskich oraz praw pokrewnych, przeniesienia prawa własności wynalazku, wzoru użytkowego lub znaku towarowego. W praktyce oznacza to zmiany podatkowe dla osób, które „żyją” z umów o dzieło i osiągają z tego tytułu więcej niż 85 tysięcy złotych.

Wiadomość archiwalna

A A A

autor(ka): Ryszard Kuzia

2012-12-12, 12.10

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. „ustawy o PIT”), uchwalona  24 października 2012 r. bezpośrednio nie dotyczy organizacji pozarządowych, które są osobami prawnymi. Jednak znaczna ich część, a szczególnie stowarzyszenia i fundacje działające w sferze kultury, sztuki lub nauki, często zawiera i rozlicza z artystami, twórcami, naukowcami różnego rodzaju umowy (zazwyczaj umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich). W umowach tych  stosowane są 50-procentowe koszty uzyskania przychodu, co sprawia, że kwota netto, jaką otrzymuje twórca,  jest stosunkowo wysoka. Także członkowie takich organizacji często są twórcami lub artystami i osobiście zawierają tego typu umowy z różnymi podmiotami. Dlatego omówienie zmian może być przydatne dla wielu organizacji.  

Limit kosztów uzyskania przychodów
Zmiany przyjęte nowelizacją ustawy o PIT polegają na wprowadzeniu limitu ograniczającego prawo do odliczania 50% kosztów uzyskania przychodów. Od 1 stycznia 2013 łączne koszty uzyskania przychodu stosowane wg tej normy w danym roku podatkowym, nie mogą przekroczyć połowy kwoty, stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału podatkowego tzn. kwotę 42.764 zł. Stanowi o tym ust. 9a dodany w art. 22 ustawy:

9a. W roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 9 pkt 1–3, nie mogą przekroczyć ½ kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1.

W praktyce oznacza to, że nie będzie można  odliczyć 50-procentowych  kosztów uzyskania przychodów, jeśli osoba podpisująca umowę o dzieło np. z przeniesieniem praw autorskich przekroczyła kwotę 85 528 zł przychodów  z tego tytułu w danym roku (tj. jeśli zarobiła więcej). Zatem nowe przepisy są mniej korzystne niż stosowane obecnie (tj. w roku 2012 i poprzednich latach) – dla grupy osób zaliczanych do twórców, artystów czy wynalazców, których honoraria są rozliczane za pomocą umów o dzieło. W rezultacie zmian twórcy zarabiający rocznie więcej niż wymieniona powyżej kwota odprowadzą więcej podatku dochodowego do urzędów skarbowych, a tym samym ich dochody netto w 2013 r. będą niższe (przy takich samych dochodach brutto).

Należy jednak zaznaczyć, że nie został zmieniony ust. 10 w art. 22 ustawy o PIT. umożliwiający podatnikom odliczenie faktycznie (czyli nie ryczałtowo) poniesionych kosztów, jeżeli udowodnią, że były one wyższe niż wynikające z zastosowania 50% normy. Natomiast poprzez dodanie ust.10a przepis ten został tylko doprecyzowany w sposób umożliwiający odliczenie faktycznych kosztów wyższych niż kwota 42 764 zł.

Wprowadzone ograniczenia nie wywołują żadnych obciążeń finansowych dla organizacji pozarządowych, związanych z rozliczaniem wynagrodzeń za pomocą umów o dzieło.

Wpływ ograniczeń na inne przychody
Zgodnie z nowelizacją opisane wyżej ograniczenia będą dotyczyć wyłącznie przychodów określonych w art. 22 ust. 9 pkt.1 - 3 ustawy o PIT, tj:

1) z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a.

2) z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a.

3) z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Oznacza to, że ograniczenie nie dotyczy uzyskanych przez twórców przychodów z innych tytułów (np. umów o dzieło bez przeniesienia praw autorskich, zlecenia czy umów o pracę), do których ustawowo są stosowane zryczałtowane 20% koszty uzyskania przychodów lub kwotowe w wysokości 111,25 zł miesięczne.

Twórcy powinni kontrolować koszty
Może się zdarzyć, że wprowadzone ograniczenia dotyczące kosztów uzyskania przychodu  spowodują u twórców znaczną niedopłatę podatku po zakończeniu roku podatkowego, którą będą musieli następnie jednorazowo wyrównać. Takie sytuacje zaistniałyby u osób, które zarobiły więcej niż  85 528 zł w danym roku, a ich wynagrodzenia byłyby rozliczane z zastosowaniem 50-procentowej normy kosztów przychodu przez cały rok. Ponieważ płatnicy pobierający zaliczki na podatek (tj. podmioty zamawiające dzieła u twórców i wypłacające honoraria) nie będą mieli obowiązku, aby „pilnować” moment przekroczenia limitu kosztów w trakcie obliczania honorarium. Poza tym jest to wręcz niemożliwe w przypadku zawarcia przez twórcę umów z kilkoma podmiotami. Tym samym może się zdarzyć, że twórca przekroczy ustawowy limit, a wysokość odprowadzonych do urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy będzie niższa niż należna za dany rok. W takiej sytuacji twórca będzie musiał dopłacić brakująca kwotę podatku podczas corocznego rozliczania się z fiskusem. Dlatego, aby uniknąć tego typu przypadków, w znowelizowanej ustawie o PIT wprowadzono przepisy (art. 32 ust. 7 i art. 41 ust.11) umożliwiające twórcy złożenie oświadczenia o rezygnacji ze stosowania 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów, które będzie wiążące dla płatnika podatku (lub zakładu pracy). Takie oświadczenie twórcy muszą składać oddzielnie dla każdego roku podatkowego. Złożenie ww. oświadczenia nie jest obowiązkiem, ale raczej narzędziem pozwalającym twórcom, kontrolującym swoje koszty, na rozliczanie podatku na bieżąco, gdy ustawowy limit został wyczerpany.

Przykład
Stowarzyszenie Gamma prowadzące Teatr Jednego Aktora w 2012 roku zawarło umowę o dzieło z przeniesieniem praw autorskich z twórcą niebędącym jej pracownikiem na napisanie scenariuszy 12 spektakli teatralnych (1 miesięcznie) Wartość zawartej umowy wyniosła 120 000,00 zł tj. wynagrodzenie wypłacano po 10 tys. zł miesięcznie. Po realizacji umowy wypłacone łącznie z tego tytułu wynagrodzenie netto wyniosło 109 200,00 zł.

Przychody, koszty uzyskania przychodu, i zaliczki na podatek za 2012 roku prezentowały się następująco:

Przychód: 120 000,00 zł 

Koszty uzyskania przychodów: 60 000,00 zł (50%)  

Podstawa opodatkowania: 60 000,00 zł

Zaliczki na podatek: 10 800,00 zł (60 000,00 zł x 18%)

Stowarzyszenie postanowiło również na 2013 rok podpisać z twórcą umowę na tych samych warunkach, co w 2012 roku. Aby autor nie przekroczył ustawowego limitu kosztów i w związku z tym, by na bieżąco naliczano zaliczkę na podatek dochodowy  (tak, aby nie powodować niedopłaty w rocznym zeznaniu podatkowym), musiałby złożyć w organizacji oświadczenie, że od września 2013 r. rezygnuje ze stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów przy obliczaniu jego  wynagrodzeń. Złożenie takiego oświadczenia nie upoważnia jednak stowarzyszenia do zaprzestania potrącania 20% kosztów uzyskania przychodu, które nie podlegają żadnym ograniczeniom kwotowym i są stosowane przy umowach o dzieło bez przeniesienia praw autorskich.

W związku z powyższym przychody, koszty uzyskania przychodu i zaliczki na podatek za 2013 roku będą prezentowały się następująco:

Przychód: 120 000,00 zł

Koszty uzyskania przychodów: 48 000 zł, w tym:

za m-ce I – VIII 2013 r. – 40 000 zł (50% od kwoty 80 000 zł)

za m-ce IX – XII 2013 r. – 8 000 zł (20% od kwoty 40 000 zł)

Podstawa opodatkowania: 72 000 zł

Zaliczki na podatek: 12 960,00 zł (72 000 zł x 18%)

Łącznie wypłacone wynagrodzenie netto: 107 040 zł

Z przykładu widać, że wynagrodzenie netto z tytułu zawartej umowy w 2013 r. będzie niższe niż w roku 2012 r. Oczywiście twórca mógłby złożyć oświadczenie o rezygnacji z kosztów np. od miesiąca października lub nawet w ogóle go nie składać. Jednak wtedy zostałby przekroczony limit kosztów i musiałby się on liczyć z koniecznością dokonania dopłaty podatku po złożeniu rocznego zeznania podatkowego. Dlatego w przypadku, gdy prawa autorskie są źródłem dużych przychodów i w dodatku są uzyskiwane od kilku płatników, to z pewnością złożenie takiego oświadczenia przez twórcę u części z nich jest dobrym rozwiązaniem.  

Nie tylko umowy o dzieło
Należy ponadto pamiętać, że przy ustalaniu limitu kosztów nie ma znaczenia rodzaj umowy zawartej z twórcą czy artystą. Tak więc nowe ograniczenie nie dotyczą tylko umów o dzieło z przeniesieniem praw autorskich. Przepisy dopuszczają bowiem możliwość stosowania 50% kosztów uzyskania przychodu także w przypadku umowy o pracę, jeżeli zawiera ona zapisy np. o przeniesieniu praw autorskich na pracodawcę. Dlatego w nowelizacji ustawy o PIT zmieniono również ust. 2 w art., 32 w którym jednoznacznie określono taką możliwość odliczania kosztów:

Za dochód, o którym mowa w ust. 1 i 1a, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu art. 12 oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez płatnika, po odliczeniu kosztów uzyskania w wysokości określonej w art. 22 ust. 2 pkt 1 albo 3 lub w ust. 9 pkt 1–3 oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b lub pkt 2a.

W takich przypadkach niezbędne jest jednak w umowie o pracę określenie, jaka część wynagrodzenia stanowi honorarium z tytułu praw autorskich, a jakie wynagrodzenie przysługuje za wykonanie innych czynności w ramach stosunku pracy. Pozwala to na prawidłowe określenie wysokości stosowanych kosztów tzn. do honorarium 50% koszty, a do pozostałej części wynagrodzenia w wysokości 111,25 zł miesięcznie. W organizacjach pozarządowych jednak najczęściej zawierane są umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, głównie z uwagi na niższe koszty i brak obowiązku rozliczania składek z ZUS.

Podstawa prawna:

  • Ustawa dnia 24 października 2012 r o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1278).


Artykuł powstał w ramach projektu "Internetowe Centrum Wsparcia" współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

źródło: inf. własna (ngo.pl)
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.


KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy - dodaj komentarz
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.