Każdemu z nas zależy na jakości przestrzeni, w której mieszkamy i działamy. Widząc coś, co wpływa negatywnie na nasze otoczenie, wymaga uwagi czy naprawy, nie powinniśmy przechodzić koło tego obojętnie, licząc że „samo się zrobi”. Pierwszym krokiem w naszym zaangażowaniu może być zgłoszenie takiego problemu – poinformowanie o nim odpowiedzialnych instytucji, ale także innych użytkowników tej przestrzeni.

Mieszkańcy wrzucają alerty na stronę

Wielu polskim organizacjom znany jest portal wwwr.fixmystreet.com, założony w 2007 r. przez brytyjską organizację UK Citizens Online Democracy, w ramach promującego e-demokrację projektu MySociety. Opiera się on na bardzo prostym pomyśle: użytkownik może zaznaczyć na mapie lokalizację, w której wystąpił jakiś problem przestrzenny, krótko go opisać i załączyć zdjęcie.

Takie zgłoszenie pojawia się w bazie alertów, a komunikat o nim trafia automatycznie na skrzynkę mejlową miejscowej rady gminy, która może potem zwrotnie zakomunikować, czy dana sprawa została załatwiona. W międzyczasie wszyscy użytkownicy mogą przeglądać bazę alertów zgłoszonych np. w okolicy ich miejsca zamieszkania i zawczasu zorientować się chociażby, którą ulicę warto omijać, bo pojawiła się w niej nowa dziura w jezdni.

Portale oparte na podobnym pomyśle powstały już w wielu krajach, m.in. w USA (seeclickfix.com), Gruzji (chemikucha.ge), Holandii (verbeterdebuurt.nl), Korei (fixmystreet.kr) i Włoszech (epart.it).

Od października 2011 r. portal wzorowany na mechanizmie FixMyStreet działa także w Polsce, pod adresem www.naprawmyto.pl. Na razie znajduje się w fazie pilotażowej i obejmuje swoim zasięgiem 11 lokalizacji w różnych częściach kraju, ale od kwietnia tego roku serwis otworzy się na kolejne gminy.

Jak powstawał serwis?

Pomysł na stworzenie serwisu narodził się w Fundacji im. Stefana Batorego, do której spływały od kilku lat wnioski grantowe różnych lokalnych organizacji chcących budować narzędzia wzorowane na mechanizmie FixMyStreet w swoich miejscowościach. Pod patronatem Fundacji i przy wsparciu koordynacyjnym Pracowni Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, kilkanaście organizacji z całego kraju, które odpowiedziały na otwarte zaproszenie, zdecydowało się pracować wspólnie nad stworzeniem jednego narzędzia internetowego, które mogłoby być lokalizowane w kolejnych miejscach.

Prace nad koncepcją i zawartością merytoryczną serwisu trwały od marca do czerwca 2011 r. i kładły nacisk na „zbiorowy namysł”, tj. wspólne wypracowywanie pomysłu na narzędzie. W trakcie sesji warsztatowych stworzono wspólną wizję serwisu: obszary potrzeb, na które powinien odpowiadać, możliwe zastosowania i listę najważniejszych funkcjonalności. W oparciu o efekty tych prac, programiści stworzyli kod, czyli technologiczne oblicze serwisu. Jego część powstała dzięki pracy informatyków-wolontariuszy, m.in. w trakcie dwudniowego hakatonu.

Jak to działa?

Serwis Naprawmyto.pl umożliwia użytkownikom zgłaszanie problemów zaobserwowanych w najbliższym otoczeniu (ale nie “spraw nagłych”, takich o których należy niezwłocznie poinformować np. policję czy straż pożarną). Jego podstawową funkcją jest mapowanie i zgłaszanie problemów i spraw wymagających załatwienia w przestrzeni publicznej, m.in. w takich obszarach jak infrastruktura (np. dziury w drogach), czystość publiczna (np. nieuprzątnięte śmieci), bezpieczeństwo (np. brak pasów na niebezpiecznych przejściach).

Można to zrobić w prosty sposób poprzez stronę internetową lub aplikację na urządzenia mobilne korzystające z systemów iOS i Android. Wystarczy wskazać na mapie miejsce, gdzie wystąpił problem, krótko go opisać, ewentualnie dołączyć zdjęcie ilustrujące sytuację. Każde zgłoszenie jest rejestrowane w systemie, a odpowiedni komunikat przekazywany do instytucji publicznych odpowiedzialnych za daną kwestię, np. poszczególnych wydziałów urzędu miasta.

Portal w fazie pilotażowej

Serwis znajduje się obecnie w fazie pilotażowej, która potrwa do końca sierpnia 2012 r. W tym czasie jest on aktywny na 11 instancjach obejmujących swoim zasięgiem 10 miast i jeden powiat ziemski, a ich operatorami są organizacje pozarządowe, które uzyskały na ten cel wsparcie finansowe z Fundacji im. Stefana Batorego. Są to:

• Centrum Inicjatyw Obywatelskich (pilotaż w Słupsku),
• Fundacja Inicjatyw Społecznych Plan C (pilotaż w Krakowie),
• Fundacja Projekt: Polska (pilotaż w Poznaniu i Przemyślu),
• Pracownia Zrównoważonego Rozwoju (pilotaż w Toruniu),
• Stowarzyszenie Doxotronica (pilotaż w powiecie krakowskim),
• Stowarzyszenie Homo Faber (pilotaż w Lublinie),
• Fundacja Normalne Miasto - Fenomen (pilotaż w Łodzi),
• Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Bona Fides (pilotaż w Bytomiu, Chorzowie i Tychach).

Ich zadaniem jest przetestowanie działania serwisu w kontekście lokalnym, w tym administracja instancją, budowa partnerstwa z samorządem i promocja serwisu wśród mieszkańców. Pilotaż jest czasem na zbieranie uwag na temat funkcjonalności zaprojektowanych rozwiązań i pomysłów na poprawki i ulepszenia.

W tej chwili trwają prace nad przebudową serwisu do strony technologicznej tak, by od kwietnia tego roku mógł on obsługiwać większą ilość gmin. Aby zgłaszanie alertów w danej gminie było możliwe, musi ona znaleźć swojego zarządcę - samorząd lub organizację, która weźmie na siebie obowiązki administrowania lokalną odsłoną serwisu, np. moderację alertów, dbanie o podpinanie pod kategorie alertów adresów e-mail instytucji, tak, aby powiadomienia o zgłoszeniach trafiały pod właściwe adresy itd. Stocznia przygotowuje system licencji, w oparciu o który instytucje i organizacje będą mogły prowadzić swoje lokalne odsłony Naprawmyto.pl.

Lokalne organizacje mogą współtworzyć serwis

W środowisku pozarządowym zdarza się, że różne organizacje pracują równolegle nad podobnymi pomysłami, nie wiedząc o swoim działaniach, dublując energię i środki na pracę nad pokrewnymi rozwiązaniami. Chcąc uniknąć takiej sytuacji, zapraszamy Państwa do współpracy i współtworzenia narzędzia NaprawmyTo.pl, które powstało z myślą o wykorzystaniu przez różne organizacje, grupy inicjatywne i samorządy.

Organizacje zainteresowane działaniami na rzecz poprawy jakości przestrzeni publicznej oraz angażowaniem w nie obywateli mogą odwiedzić stronę www.naprawmyto.pl, zapoznać się z narzędziem w jego pilotażowej odsłonie i zastanowić się, czy nie mogłoby być pomocne w obecnie prowadzonych działaniach na rzecz lokalnych społeczności, albo dopiero tych, które organizacje planują.

Może ono np. służyć jako proste narzędzie do angażowania mieszkańców w diagnozowanie jakiegoś lokalnego problemu przestrzennego.
Wszyscy zainteresowani uzyskaniem dodatkowych informacji nt. serwisu i jego dalszego rozwoju mogą skontaktować się z Ewą Stokłuską ze Stoczni, pod adresem lub telefonem (22) 100 55 94.