W ramach tego obszaru organizacje i instytucje z sektora kultury mogą uzyskać dofinansowanie na realizację międzynarodowych projektów o niedochodowym i nieinwestycyjnym charakterze, których celem jest wymiana i współpraca kulturalna między UE i krajami trzecimi.

Państwa, z którymi będzie można nawiązać współpracę w latach 2012 i 2013. to: RPA (dla wniosków składanych w 2012 r.), Australia i Kanada (dla wniosków składanych w 2013 r.). Termin składania wniosków na projekty współpracy z krajami trzecimi (obszar 1.3.5 Programu Kultura) upływa 4 maja 2012 r. (do godziny 12:00).

Budżet Programu wynosi 400 mln euro. W zależności od projektu można otrzymać dofinansowanie w wysokości od dwóch do 500 tys. euro. Program pozwala uzyskać dotacje na organizację międzynarodowych wydarzeń kulturalnych, tłumaczenia literackie, festiwale, działalność operacyjną oraz badania europejskiej polityki kulturalnej.

Trzy kraje z UE i jeden spoza

Działania, które dofinansowuje Program Kultura mogą dotyczyć wszystkich dziedzin kultury i sztuki z wyłączeniem sektora audiowizualnego. Jak podkreśla Joanna Bębenkowska z Punktu Kontaktowego ds. Kultury projekty współpracy z krajami trzecimi muszą mieć wyraźny wymiar międzynarodowy i odpowiadać celom i priorytetom Programu. Nie mogą trwać dłużej niż 24 miesiące, a uczestniczyć w nich musi co najmniej trzech operatorów z trzech różnych krajów UE oraz partner pochodzący z państwa trzeciego. Co ważne, co najmniej połowa działań planowanych w ramach projektu musi się odbywać w państwie trzecim.

O granty mogą się starać publiczne lub prywatne instytucje i organizacje, których główna działalność związana jest ze sferą kultury. Wnioskodawca musi mieć status prawny oraz siedzibę w jednym z krajów uczestniczących w Programie. Podczas oceny wniosku, oprócz merytorycznej strony projektu, sprawdzane jest także, czy organizacja posiada wystarczające zasoby finansowe oraz kompetencje i kwalifikacje zawodowe do przeprowadzenia proponowanych działań.

Kto może złożyć wniosek?

Wnioskodawcami mogą być: teatry, muzea, galerie sztuki, biblioteki, centra kultury, organizatorzy festiwali, stowarzyszenia, fundacje, uczelnie wyższe, organy władzy publicznej, wydawnictwa.

Wśród zrealizowanych projektów znajdują się przede wszystkim wydarzenia artystyczne, animacyjne i kulturalne, wystawy, koncerty i przedstawienia, a także programy wymiany młodych twórców i profesjonalistów, kursy mistrzowskie, warsztaty, spotkania służące wymianie wiedzy, praktyki i teorii.

W Programie Kultura składanych jest około 800 aplikacji rocznie, z czego ponad 250 projektów (czyli 32%) otrzymuje dotację.

Polacy wzięli udział w 500 projektach

Od początku istnienia Programu (2000 r.) polscy operatorzy kulturalni wzięli udział w niemal 500 projektach. Kilka z nich to projekty współpracy z krajami trzecimi, np. festiwal poświęcony kulturze współczesnego Kaukazu – „Transkaukazja”. Jego pomysłodawcami są polscy działacze pozarządowi skupieni wokół Fundacji Inna Przestrzeń.

– Byliśmy grupą zapaleńców, którzy chcieli przybliżyć mieszkańcom Warszawy kulturę krajów Kaukazu, udowodnić, że współczesne inspiracje można czerpać nie tylko z Zachodu. Dziś „Transkaukazja” jest międzynarodowym wydarzeniem o rozpoznawalnej i uznanej marce, angażującym w bezpośrednie działania siedem krajów - wspomina Witek Hebanowski, prezes fundacji i współtwórca festiwalu. – Festiwal ma charakter interdyscyplinarny, prezentuje m.in. sztuki wizualne, filmowe, muzykę, taniec i wydarzenia z pogranicza gatunków - dodaje.

W 2011 r. Unia Europejska postawiła na współpracę z Meksykiem. Warszawska Agencja Dramatu i Teatru zaangażowała się we francuski projekt "Dare to say it... Be able to do it?" w charakterze współorganizatora. Natomiast Teatr Łaźnia Nowa z Krakowa współpracował z Instytutem Goethego przy projekcie „Re-Mex. El poder de las artes”. Z unijnych dotacji w ramach tego obszaru korzystało także Konserwatorium Krakowskie im. W. Lutosławskiego i Europejski Dom Spotkań – Fundacja Nowy Staw z Lublina.

Polscy operatorzy kulturalni biorą czynny udział w Programie od 2001 roku i z każdym rokiem ich rola rośnie. W obecnej edycji (od 2007 r.) polskie instytucje uczestniczyły w charakterze współorganizatora w 103 projektach na łączną kwotę 43 mln euro. Polska była liderem w 22 projektach o łącznej kwocie 1,8 mln euro.

Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie polskiego Punktu Kontaktowego ds. Kultury.

Za wdrożenie Programu odpowiedzialna jest Komisja Europejska (Dyrekcja Generalna ds. Edukacji i Kultury) oraz działająca pod jej nadzorem Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego.

Za promocję Programu odpowiadają Punkty Kontaktowe ds. Kultury. W Polsce Punkt działa w ramach Instytutu Adama Mickiewicza: www.program-kultura.eu.