Nowe zasady dotyczące organizowania zbiórek publicznych, przewidziane w projekcie założeń do nowelizacji ustawy o zbiórkach publicznych oraz bariery podatkowe związane z działaniem organizacji pozarządowych to dwa główne tematy 17. posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, które odbyło się 30 marca 2011 r. w Warszawie.

Zła ustawa czy rozporządzenie?

Prace nad projektem założeń do nowelizacji ustawy o zbiórkach publicznych toczą się w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji od lipca 2010 roku (ostatnia wersja dokumentu dostępna jest na stronie BIP MSWIA - http://bip.mswia.gov.pl/portal/bip/200/19259/Projekt_zalozen_projektu_ustawy_o_zmianie_ustawy_z_dnia_15_marca_1933_r_o_zbiork.html). Ostatnio opinię na temat tego dokumentu wydało Rządowe Centrum Legislacji. Wynika z niej, że obowiązująca ustawa o zbiórkach publicznych jest niekonstytucyjna oraz konieczne jest dostosowanie przepisów ustawy do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 listopada 2003 roku w sprawie sposobów przeprowadzenia zbiórek publicznych oraz zakresu kontroli nad tymi zbiórkami.

– W praktyce oznaczałoby to m.in. przeniesienie form zbiórek wprost do ustawy, co znacznie usztywniłoby przepisy – wyjaśniał Cezary Gawlas, dyrektor Departamentu Zezwoleń i Koncesji w MSWiA. – Będziemy ostrożnie odnosili się do uwag legislatorów, uwzględniając uwagi organizacji pozarządowych.

– Stanowisko organizacji od paru lat jest niezmienne i niejednokrotnie było przedstawiane stronie rządowej – zwróciła uwagę Maria Zaguła-Holzer z Forum Darczyńców. – Rozporządzenie znacznie rozszerzyło pojęcie zbiórki publicznej w stosunku do tego, które jest stosowane w ustawie. Wydaje nam się, że nie należy z mechanizmu, który w małym stopniu wspiera działania organizacji, tworzyć skomplikowanych instytucji prawnych ( z danych MSWiA wynika, że w 2010 roku wydano 299 pozwoleń na przeprowadzenie zbiórki publicznej, a w 2011 r. do tej pory – 85 – przyp. red.). Może należy powiedzieć, że to rozporządzenie jest niezgodne z ustawą. A naprawianie złego rozporządzenia nową ustawą nie ma sensu.

Prowadzący spotkanie poseł Witold Gintowt-Dziewałtowski poprosił, aby organizacje raz jeszcze wskazały szczegółowe przepisy, które należałoby zmienić, aby ustawa o zbiórkach publicznych i rozporządzenie jej dotyczące były bardziej przyjazne dla organizatorów zbiórek. Uwagi te zostaną przekazane MSWIA. Zaznaczył przy tym, że należy się liczyć z tym, że najprawdopodobniej w tej kadencji Sejm nie zajmie się zmianą ustawą o zbiórkach publicznych.

– Projekt nie jest priorytetowy – potwierdził Cezary Gawlas, dodając jeszcze, że jest to bardzo wczesny etap prac nad zmianami w ustawie – nie wiadomo w jakim zakresie projekt założeń przełoży się na rzeczywiste zmiany w prawie.

Bez złudzeń, ale szanse są

Nie ma też optymistycznych wieści dla organizacji zainteresowanych zniesieniem różnych barier podatkowych związanych z ich działaniami: wprowadzenie zmian nie jest niemożliwe, ale na pewno zajmie jeszcze wiele czasu. Maciej Grabowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, nie dawał żadnych złudzeń.

– Nie możemy się zgodzić, aby każda bezpłatna pomoc prawna była zwolniona z opodatkowania, bo to może służyć nadużyciom – mówił o projekcie ustawy o bezpłatnej pomocy prawnej.

– Rada Ministrów nie może przyjmować rozwiązań, które by prowadziły do ograniczenia wpływów do budżetu państwa – to odpowiedź ministra na pytanie, czy możliwe jest w przyszłorocznym budżecie zwiększenie limitu zwolnionych z opodatkowania stypendiów wypłacanych przez organizacje pozarządowe (obecnie jest to 3800 zł rocznie).

– Mam wrażenie, że to nie jest podstawowa bariera działania – to o propozycjach uproszczenia rachunkowości dla organizacji o niskich rocznych dochodach. Należy jednak dodać, że w Ministerstwie Finansów i Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej pracują już zespoły, które mają przyjrzeć się problemom organizacji, zastanowić się nad kryterium ewentualnego wyłączenia części z nich z obowiązku prowadzenia pełnej rachunkowości oraz zapoznać się z rozwiązaniami stosowanymi w tym zakresie w innych państwach Dopiero po zebraniu tych wszystkich informacji i ich analizie oba ministerstwa będą w stanie coś zaproponować.

– Nie przygotowujemy zmian w tym zakresie. Należy być ostrożnym i nie tworzyć furtek, które mogłyby być nadużywane – to odpowiedź ministra Grabowskiego na temat postulatu, aby z VAT-u zwolnić nie tylko producentów, ale także dystrybutorów żywności, którzy przekazują ją na rzecz organizacji pożytku publicznego. Dopytany o owe możliwe nadużycia, powiedział, że jedną z nich mogło by być ograniczenie wprowadzania cen promocyjnych na żywność, której zbliża się termin przydatności do spożycia. To, zdaniem ministra, usztywniłoby politykę cenową w sklepach.

– To nie prawda, dystrybutorom przecież przede wszystkim zależy na sprzedaży – przekonywała Małgorzata Lelonkiewicz z Federacji Polskich Banków Żywności.

– Mam nadzieję, że w tym przypadku scenariusz będzie podobny, jak przy zabiegach o zwolnienie z VAT-u producentów żywności przekazywanej na cele charytatywne. MF przez 2,5 roku odpowiadało nam, że to jest niemożliwe, a potem się okazało, że jednak można i w ciągu pół roku udało się zmienić przepisy – pocieszał Witold Gintowt-Dziewałtowski.