W swoim budżecie na lata 2007 – 2013 Unia Europejska przewidziała wiele możliwości dofinansowania projektów organizacji pozarządowych w różnorodnych programach i funduszach. Przewodnik jest naszym skromnym wkładem w promowanie i przybliżanie organizacjom tych możliwości. W jego drugim wydaniu znacznie poszerzyliśmy liczbę programów unijnych, w których szeroko rozumiane organizacje pozarządowe z państw członkowskich UE oraz z innych państw Europy i świata mogą się ubiegać o pieniądze na swoje działania.
Zdecydowana większość działających na poziomie unijnym programów i instrumentów finansowych oferuje możliwości finansowania organizacjom pozarządowym. W I części znajdą Państwo opisy kilkunastu z nich. W II części opisane zostały programy przygotowane przez Polskę w celu wykorzystania ogromnej puli pieniędzy, jaką przyznała nam Unia w ramach swojej polityki spójności. Z pewnością nie raz zetknęli się już Państwo z terminem „fundusze strukturalne”, „fundusze unijne” czy „fundusze europejskie”. Taką formę pomocy, która ma skutkować bardziej spójnym rozwojem społeczno-gospodarczym regionów, Unia zaoferowała wszystkim nowym państwom członkowskim. Część II A zawiera opisy programów operacyjnych realizowanych na poziomie krajowym (w tym Programu Kapitał Ludzki, którego elementy wdrażane są na poziomie regionalnym we wszystkich województwach), natomiast część II B prezentuje wyciąg z regionalnych programów operacyjnych.
Celem Przewodnika jest wyłącznie dostarczenie informacji zainteresowanym tym dofinansowaniem organizacjom pozarządowym. Sygnalizujemy, że zasady i procedury ubiegania się o dotacje są skomplikowane i w praktyce dostęp do tych pieniędzy nie jest łatwy. Komisja Europejska, dotąd raczej głucha na postulaty zmian, płynące nie tylko ze strony organizacji pozarządowych, postanowiła przeprowadzić pod koniec 2009 r. konsultacje społeczne dotyczące problemów, jakie napotykają beneficjenci, a następnie przegląd przepisów regulujących przyznawanie dofinansowania (do połowy 2010 r.). Jest więc całkiem prawdopodobne, że w przyszłej perspektywie finansowej (po 2013 r.) nastąpią zmiany i system będzie wyglądał inaczej. Po części dzięki samym najbardziej zainteresowanym: beneficjentom.
Powszechnie wiadomo, że akty prawne i inne dokumenty oficjalne pisane są językiem trudnym do zrozumienia (często nawet dla samych urzędników). Zapoznawszy się z kilkudziesięcioma dokumentami, na podstawie których programy wprowadzane są w życie, porzuciłam myśl o upraszczaniu eurożargonu. Po pierwsze, byłoby to zadanie daremne, ponieważ dokumenty te obowiązują w tej, a nie innej formie, i lepiej unikać wkraczania na grząski grunt interpretacji zapisów, co mogłoby w Czytelnikach i Czytelniczkach budzić różnorodne wątpliwości. Od wyjaśniania niejasności są odpowiednie biura administracji unijnej i krajowej (dane kontaktowe poszczególnych instytucji można znaleźć w załącznikach do Przewodnika). Wsparcie oferują też specjalne punkty kontaktowe i sieci informacyjne (również do odnalezienia w załącznikach). Po drugie, tzw. potencjalny beneficjent, czyli np. organizacja pozarządowa, i tak musi się zapoznać z tymi sformułowaniami i określeniami, aby umieć poruszać się w gąszczu zapisów programów, w których chciałby się starać o dofinansowanie dla swojego projektu.