Środek tygodnia. Klubokawiarnia Chłodna 25. Tłum. Warszawiacy przyszli podyskutować o mieście. Zaproszeni goście - Krzysztof Nawratek (architekt, urbanista) i Aleksandra Wasilkowska (architektka) odpowiadają na pytania: kto ma prawo do kształtowania miejskiej przestrzeni? Jakie mechanizmy uniemożliwiają twórczą partycypację? Jakie formy może przyjmować miejski aktywizm?

Miejska wikipedia

- Widzę trzy możliwości partycypacji. Pierwsza to traktowanie miasta jak otwartego źródła, wytworzenie interfejsu podobnego do wikipedii, który umożliwi przepływ informacji na linii władza - mieszkańcy. Drugi to konsultacje społeczne. Trzeci, który najbardziej mnie interesuje, to traktowanie miasta jak żywego organizmu i próba regulowania go poprzez analizę jego złożonych zachowań - tłumaczy  Aleksandra Wasilkowska, która uważa, że symulacje parametryczne (matematyczne) mogą przynieść dobre efekty we wdrażaniu strategii rozwoju miasta. Architektka uważa, że symulacje zachowań miejskich mogą pomóc określić "kod wzrostu miasta". Miasto porównuje do struktury grzybni. Jej zdaniem największym wyzwaniem dla współczesnych architektów, których nazywa miejskimi detektywami będzie tropienie i diagnozowanie jego problemów. Taki miejski detektyw miałby pełnić funkcję konsultanta społecznego, który zanim wymyśli rozwiązanie problemu zbierze na jego temat opinie mieszkańców.

Jak zachęcić do miejskiego aktywizmu? Formuła społecznika, działacza politycznego wyczerpała się. Obserwujemy proces zaniku miasta, jako sprawnie zarządzanej politycznie wspólnoty. Przeciętny mieszkaniec nie wie: kto jest radnym w jego dzielnicy, nie bierze udziału w konsultacjach społecznych, nie rozpoznaje mechanizmów umożliwiających aktywne współtworzenie miasta. Ewolucja świata realnego w świat sieci powoduje, że człowiek staje się ogniwem łatwym do pominięcia:  - Dlatego szukam w mieście kotwicy dla nas. Dla naszego bycia. Miasto idealne, miasto przyszłości, miasto współzależne, czyli takie w którym ludzie mogą uczestniczyć  nie jest po stronie obywatela, tylko po stronie instytucji. - twierdzi Nawratek  i wyjaśnia -  Instytucji, które pozwalają mieszkańcom wpinać się w miasto.

Użytkownik miasta i obywatel

Zdaniem Nawratka we współczesnych miastach stale zwiększa się liczba tzw. użytkowników miasta (turyści, tymczasowi mieszkańcy), maleje natomiast liczba  obywateli miasta (jednostek partycypujących). W świecie globalnych przepływów idea demokratycznego polis może sprawdzać się jedynie w niewielkich miejscowościach. Obserwujemy proces demetropolizacji, czyli powrotu do idei przedmiejskiej. Mieszkańcy wolą identyfikować się i działać w strukturze dzielnicy, czy osiedla niż całego miasta. Globalne tendencje (szczególnie pozaeuropejskie) wskazują, że duże metropolie są coraz mniej sterowne. Nawratek wierzy, że zanik wspólnoty politycznej jest dla przestrzeni publicznej bardziej destrukcyjny niż jakiekolwiek inne działania, a lekiem na rozpad miasta może być,  uaktywnienie "obywatela plug -in".

Obywatel plug-in to idea swobodnego, wolnego dostępu do politycznych, ekonomicznych, społecznych struktur miasta, dla każdego, kto jest miastem i jego losem zainteresowany. Zgodnie z tą ideą miasto należy do wszystkich jego użytkowników, nie tylko do mieszkańców, ale także do ludzi, którzy przebywają w nim czasowo, np. pracują; lub wyemigrowali, ale zachowali z nim kontakt. Urbanista uważa także, że współczesne miasto powinno wykorzystywać doświadczenia i potencjał takich mobilnych mieszkańców. Porównując struktury miejskie i użytkowników miasta do Sieci i użytkowników Internetu zadaje pytanie, czy "oprogramowanie open source", to najlepsze, na co nas stać?

Kolejne spotkania co dwa tygodnie w klubokawiarni Chłodna 25. Przed nami dyskusje min. z Sylwią Chutnik, Ewą Majewską, Elżbietą Sekułą, Kubą Szrederem, Jaśminą Wójcik, Agnieszką Sosnowską.

Więcej informacji na temat projektu na: blog.duopolis.org