Przejdź do treści głównej

Prawa osób pracujących w organizacjach

autor(ka): Agnieszka Kaim
2014-11-16, 18:23
archiwalne
Naszym zdaniem w strategii dla III sektora nie może zabraknąć standardów dotyczących pracy w organizacjach pozarządowych. Konieczność samoregulacji w tym zakresie wydaje się paląca.

Sektor dotykają z jednej strony problemy typowe dla całego polskiego rynku pracy. Możliwości korzystania przez pracowników z ochrony PIP czy związków zawodowych bywają ograniczone ze względu na częste zatrudnienie na podstawie umów cywilno-prawnych, nawet gdy spełnione są przesłanki stosunku pracy.

Z drugiej strony istnieje szereg problemów specyficznych dla pozarządowego środowiska, zwłaszcza że w NGO pracę wykonują nie tylko pracownicy, ale i wolontariusze czy członkowie stowarzyszeń. Takie problemy to:

  • Naruszanie praw pracowniczych poprzez niewypełnianie przez pracodawcę takich obowiązków jak badania okresowe, udzielanie urlopu, płatność za nadgodziny (Bogacz-Wojtanowska, raport ISP „Nie tylko społecznie. Zatrudnienie i wolontariat w organizacjach pozarządowych” 2009).
  • Trudności w zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a osobistym w obliczu postulowania pracy w służbie idei, co bywa nadużywane przez pracodawcę.
  • Blokowanie drogi rozwoju i awansu poprzez wieloletnie obsadzenie stanowisk w zarządzie tymi samymi osobami, co może prowadzić do niedemokratycznych dysfunkcji organizacyjnych (por. Gliński 2006).
  • Niski poziom wynagrodzeń, co częściowo wynika z poziomu zamożności sektora, częściowo jednak z takich praktyk, jak nadmierne zaniżanie wynagrodzeń w celu zdobycia grantów (T. Wysocka 2009)

Docierają do nas także sygnały o przypadkach niepłacenia przez organizacje w terminie lub w ogóle za wykonaną pracę oraz o wydatkowaniu środków na wynagrodzenia niezgodnie z przeznaczeniem, co bywa powodem zwracania się przez pracowników zatrudnionych w projektach do grantodawców z prośbą o interwencję. Również przypadki narzucania pracownikom oddawania części wynagrodzenia na wkład własny do projektu czy obowiązku świadczenia pracy wolontariackiej w ramach wkładu własnego niefinansowego nie wydają się być odosobnione.

Organizacje pozarządowe nie są także wolne od mobbingu i dyskryminacji, w tym kobiet, czemu może sprzyjać specyficzny wzór feminizacji sektora, gdzie mężczyźni dominują w zarządach, a kobiety wśród pracowników i wolontariuszy (raport Klon/Jawor 2013).

Odpowiedzialność za taki stan rzeczy spada nie tylko na same organizacje, ale i na grantodawców. Nasza wstępna diagnoza wskazuje na trzy przyczyny w/w problemów:

  • Nieznajomość prawa przez NGO, gdy za ich profesjonalizacją nie idzie profesjonalizacja zarządzania (por. Bogacz-Wojtanowska 2009) oraz nieznajomość własnych praw przez pracowników, a także ich obawa o ostracyzm środowiska w przypadku podjęcia kroków prawnych.
  • Świadome nadużycia, którym sprzyja nietransparentność organizacji, zwłaszcza całkowicie opartych na osobie silnego lidera, co jest stylem częstym wśród polskich NGO (por. Gliński 2006).
  • Wpływ otoczenia działań NGO na sytuację pracowników, np. gdy publiczni grantodawcy popierają, a nawet promują, zatrudnianie wbrew przepisom kodeksu pracy, np. w oparciu o umowy cywilno-prawne przy zatrudnieniu mającym charakter stosunku pracy.

30 października rozpoczęliśmy realizację półtorarocznego projektu „Prawa osób pracujących w organizacjach pozarządowych. Badania – Edukacja – Wsparcie”, który został dofinansowany w ramach programu „Obywatele dla Demokracji” (Fundusze EOG).

W styczniu 2015 ruszy strona projektu, na której będzie można znaleźć m.in. przystępny dział FAQ skierowany do pracodawców i osób pracujących w NGO, a także informacje o poradach prowadzonych w Gdańsku, Warszawie i online. Do zespołu projektu należy m.in. psycholożka Magdalena Goetz oraz doświadczona prawniczka i mediatorka Magda Bellwon. Osobom zwracającym się do nas z prośbą o pomoc będziemy więc mogły zapewnić szerokie wsparcie, od porad psychologicznych w przypadkach mobbingu, przez porady prawne, aż po mediacje między pracownikami a organizacją.

Wiosną rozpoczniemy zaś ogólnopolskie jakościowe badania sytuacji osób pracujących w NGO. Z działaczami i działaczkami sektora spotkamy się także na regionalnych konsultacjach w Gdańsku, Poznaniu, Warszawie i Krakowie (przewidujemy zwrot kosztów dojazdu). Już teraz zapraszamy do kontaktu osoby zainteresowane współpracą w charakterze lokalnych liderów lub podzieleniem się swoimi doświadczeniami: .

Mamy nadzieję, że zarówno realizacja projektu, jak i włączenie tej tematyki do strategii III sektora, doprowadzą do poprawy sytuacji osób pracujących w organizacjach pozarządowych. W tym celu zachęcamy wszystkich do otwartego (i konstruktywnego!) mówienia o wymienionych wyżej problemach. Mamy świadomość, że obywatelskiej kontroli powinna towarzyszyć promocja standardów pracy. Nacisk kładziemy na inicjatywy naprawcze i dobre praktyki, a nie na piętnowanie konkretnych NGO (badania będą oczywiście anonimowe). Naszym zdaniem wewnątrzsektorowe inicjatywy strażnicze są jednak konieczne, m.in. ze względu na dbałość o wiarygodny wizerunek całego III sektora, który podejmując działania watchdogowe wobec innych podmiotów, powinien dawać przykład spełniania najwyższych standardów etycznych.

Agnieszka Kaim
Fundacja Inicjatyw Społecznych „Się Zrobi!”
(organizacja członkowska OFOP)

 


Wiadomość nadesłana przez czytelniczkę/czytelnika portalu www.ngo.pl.

Źródło: Fundacja Inicjatyw Społecznych "Się Zrobi!"
Organizator:

Fundacja Inicjatyw Społecznych "Się Zrobi!"

Adres:

Piastowska 60B lok. 40, 80-332 Gdańsk, woj. pomorskie

Tel.:

723 822 248

Www:

http://www.siezrobi.org 

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 18 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • kadry, zespół, zatrudnienie
  • organizacje wspierające
  • rozwój zawodowy
  • rynek pracy