dzialaj

Na spadek liczby nowo powstających organizacji wskazują też badania Stowarzyszenia Klon/Jawor, w których, co oczywiste, uwzględnia się jedynie te działające. Jak wynika z tych analiz, w ostatnich latach sektor się „postarzał” – zmniejszyła się liczba organizacji najmłodszych, zaś zwiększyła liczba najstarszych (w stosunku do ogółu organizacji). W 2008 r., mniej niż pięć lat miało mniej więcej 37% organizacji, w porównaniu do ok. 40% dwa lata wcześniej. Więcej niż 15 lat ma obecnie 18,5% stowarzyszeń i fundacji – przy 15,5% w 2006 r. Tendencja ta widoczna jest co najmniej od 2001 r. – wtedy, mniej niż pięć lat miała więcej niż połowa organizacji, podczas gdy więcej niż 15 lat – zaledwie 8%.

Duży odsetek organizacji bardzo młodych to trwała cecha struktury demograficznej polskiego sektora pozarządowego. Świadczy to o trudnościach, jakie napotykają na swojej drodze  inicjatywy społeczne. Świadczy o tym również fakt, iż w ciągu ostatnich 2 lat to właśnie organizacje młode ustępowały miejsca nowym inicjatywom, podczas gdy odsetek tych zarejestrowanych w pierwszej połowie lat 90 i wcześniej praktycznie nie uległ zmianie. Zjawisko szybkiego upadania dużej części nowo powstałych organizacji jest naturalne, choć niepokojąca może być jego skala i tempo, w jakim organizacje rozpoczynają i kończą działalność. Wskazywać to może na dość ciężkie warunki, w jakich przychodzi im działać lub na małą wytrwałość ich założycieli. Oznacza to również, że sektor w swej masie jest cały czas „na dorobku” – ze wszystkimi tego dobrymi i złymi konsekwencjami. Trwałość tej jego cechy dobitnie świadczy o tym, że strategie jego rozwoju powinny koncentrować się w większym stopniu na pomocy instytucjonalnej, skierowanej przede wszystkim do młodych organizacji, wspierać działania umożliwiające im przetrwanie pierwszych lat życia i okrzepnięcie.

Przedstawione dane pochodzą z badania na reprezentatywnej próbie 1700 stowarzyszeń i fundacji zrealizowanego w pierwszym kwartale 2008 roku na zlecenie Stowarzyszenia Klon/Jawor. Przedsięwzięcie to było elementem projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej” finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej Equal.