Przejdź do treści głównej

Obywatelskie wysłuchanie publiczne w sprawie nowelizacji ustawy o systemie oświaty

archiwalne
Monika Kostera, flickr, CC BY-SA 2.0
W najbliższą sobotę, 9 stycznia 2016, na Uniwersytecie Warszawskim, odbędzie się obywatelskie wysłuchanie publiczne w sprawie nowelizacji ustawy o systemie oświaty. Inicjatywa jest odpowiedzią środowiska akademickiego i pozarządowego na ominięcie przez rząd w procesie legislacyjnym etapu szerokich konsultacji publicznych projektu zmian dotyczących wieku rozpoczęcia obowiązku szkolnego.

Obywatelskie wysłuchanie publiczne

Władze unikają konsultacji publicznych – no cóż nie jest to jeszcze powód, żeby milczeć.

W ostatnich dniach często mówi się o zagadnieniu konsultacji społecznych i publicznych, a dokładnie – o ich braku. Problem ten dotyczy praktycznie wszystkich ustaw, które w minionych tygodniach w nieprawdopodobnym wręcz tempie przyjmowane są w parlamencie. Często szansy na wypowiedzenia swego stanowiska nie mają nawet parlamentarzyści ani ustawowo uprawnieni do tego partnerzy społeczni (związki zawodowe, pracodawcy) czy związki samorządowe, o Radzie Działalności Pożytku Publicznego nie wspominając. Na zabranie głosu tym bardziej nie mają szans organizacje pozarządowe czy pojedynczy – zainteresowani daną kwestią – obywatele. Omijanie pogłębionych konsultacji poprzez używanie tzw. poselskiej ścieżki legislacyjnej (krytykowane przez organizacje w poprzedniej kadencji parlamentu) obecnie stała się normą.

Warto przy tym pamiętać, że nawet na poselskiej (czy senackiej) ścieżce lub na parlamentarnym etapie prac legislacyjnych możliwe jest stosowanie instrumentów konsultacyjnych (np. wysłuchania publicznego) czy zapraszanie z prawem głosu organizacji i innych zainteresowanych podmiotów na posiedzenia komisji parlamentarnych. Niestety ostatnio są one nieomal całkowicie pomijane. Szkoda.

Szczególnie martwi zaniechanie wspomnianej wyżej formuły wysłuchania publicznego. Daje ona idealnie równe szanse na bycie wysłuchanym wszystkim zainteresowanym. Zajmuje niewiele czasu i jest dość nieskomplikowana od strony organizacyjnej. Pozwala wyjść poza krąg samych autorów rozwiązań polityków i urzędników. Do wysłuchania mogą zgłosić się wszyscy zainteresowani – zarówno instytucje jak i osoby fizyczne. Jeśli ich liczba przewyższa techniczne możliwości organizatorów (czas, pojemność sali), uczestnicy są losowani. Każdy z nich ma taki sam czas na wypowiedź, a zaproszeni decydenci tym razem nie mówią, ale słuchają. Istotą wysłuchania nie jest popieranie lub zwalczanie jakiegoś projektu ani budowanie konsensusu wśród uczestników. Wyrażane poglądy nie są przedmiotem głosowania, nie podlegają żadnym formom badania ich popularności wśród zgromadzonych. Nie jest to forma debaty, uczestnicy nie odnoszą się do siebie, ale odwołują się bezpośrednio do sformułowanych propozycji rozwiązań. Wszystkie stanowiska (dopóki mają merytoryczny charakter) są dopuszczane do głosu. Wysłuchanie jest rodzajem bezpiecznika, że ważne opinie i argumenty nie zostały zamiecione pod dywan. Tylko tyle i aż tyle.

Jedną z ustaw, nad którą w zeszłym tygodniu zakończył pracę parlament, nie stwarzając szansy na prawdziwą wymianę poglądów, była nowelizacja ustawy o systemie oświaty (popularnie nazywaną ustawą o sześciolatkach). Nie umożliwiono ekspertom, naukowcom, nauczycielom i pedagogom, a także zwykłym obywatelom (rodzicom i uczniom) zabrania głosu w tak ważnej dla naszego kraju sprawie. I to pomimo, że różne podmioty apelowały do parlamentarzystów o konsultacje i zorganizowanie wysłuchania publicznego.

Na skierowany do Ministerstwa Edukacji Narodowej list kilku organizacji pozarządowych prośbę z prośbą wyjaśnienie zaniechań w procedurze konsultacji i procedowanie nad tak ważnym projektem ustawy tzw. ścieżką poselską, uzyskaliśmy grzeczną skądinąd odpowiedź, z której jednak wynika, że w opinii Ministerstwa wystarczającą formą konsultacji było to, że projekt wychodzi naprzeciw postulatom licznej (milionowej) grupy osób, które wspierają poglądy Fundacji Rzecznik Praw Dziecka i Państwa Elbanowskich w poruszanej tu sprawie. Szanując pracę jaką wykonano gromadząc poparcie jednego z poglądów, nie można jednak żadną miarę uznać, że na tym właśnie polegają konsultacje publiczne.

Mimo braku realnych konsultacji i ekspresowego tempa procedowania nowelizacji ustawy w parlamencie, kilkanaście instytucji (w tym organizacji pozarządowych) zajmujących się kwestiami oświaty w Polsce przygotowało swoje stanowiska z nadzieją, że zostaną one chociaż wysłuchane i skomentowane. Tak się jednak nie stało.

Dlatego staramy się nadrobić tę stratę i stworzyć przestrzeń, w której zarówno te, jak i inne opinie pochodzące od zainteresowanych osób i instytucji, mogą zaistnieć publicznie – zostać zaprezentowanie i usłyszane, przez rządzących oraz przez szeroką opinię publiczną.

W sobotę 9 stycznia 2016 r. współorganizujemy więc Obywatelskie wysłuchanie publiczne w sprawie ustawy o oświacie. To, że ustawa przeszła już niemal całą ścieżkę legislacyjną, nie oznacza, że prezentowanie opinii na jej temat nie ma już sensu. Organizując wysłuchanie chcemy pokazać, że da się stworzyć neutralną przestrzeń do przedstawienia różnorodnych stanowisk -zarówno tych, które są za, jak i tych, którzy są przeciw zawartym w nowelizacji rozwiązaniom.

Można brać w nim udział zarówno jako aktywny uczestnik – zabierający głos w sprawie nowelizacji, jak i obserwator, przysłuchujący się wypowiedziom innych. Bardzo serdecznie namawiam do życzliwego zainteresowania tym wydarzeniem, promowania go i uczestniczenia w nim. Więcej informacji, zasady udziału i formularz zgłoszeniowy znajdują się na stronie: http://wysluchanieobywatelskie.pl.

Warto jeszcze dodać, że nie bez znaczenie w tym wypadku jest miejsce wysłuchania. Obywa się ono, z opisanych powyżej powodów, poza siedzibami instytucji rządowych i parlamentu – jednak całe szczęście nie na ulicy. Wysłuchanie zostało zlokalizowane w możliwe najlepszej (z punktu widzenie powagi, neutralności i eksterytorialności) przestrzeni a zatem na terenie Uniwersytetu Warszawskiego (UW jest jednocześnie jednym z organizatorów całego przedsięwzięcia). Jako absolwent tej uczelni, warszawiak i człowiek, któremu zdarzało się wyrażać sceptyczne opinie na temat swoistej alienacji środowisk akademickich, chcę tu wyrazić publicznie swoją wdzięczność władzom uczelni za ten ważny gest. Uniwersytet nie jest stroną sporu, ale azylem, w którym merytoryczny spór prowadzony w cywilizowany sposób jest możliwy.

Dla środowiska pozarządowego miejsce to jest ważne jeszcze z jednego powodu. Wysłuchanie odbędzie się w Auditorium Maximum Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie (poza nielicznymi wyjątkami) już od prawie 20 lat, co 3 lata spotykamy się w ramach Ogólnopolskich Forów Inicjatyw Pozarządowych. Tak, to to samo miejsce i te same sale, które tak wielu z nas pamięta. Traficie tam bez trudu.

Poza Uniwersytetem, organizatorami wysłuchania są organizacje pozarządowe zajmujące się zagadnieniami edukacji – Fundacja Przestrzeń dla Edukacji, Fundacja Rozwoju Dzieci im. Komeńskiego, Stowarzyszenie Rodzice w Edukacji, Federacja Stowarzyszeń Nauczycielskich, Fundacja Idealna Gmina oraz Federacja Inicjatyw Oświatowych. Od strony merytorycznej i organizacyjnej wspierają je Fundacja im. Stefana Batorego i Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”.

Wysłuchanie nie jest częścią żadnego projektu – jest przygotowywane spontanicznie i społecznie. Bardzo więc liczymy na wsparcie wolontariuszy, którzy uznając, że sprawa jest ważna, zechcą poświęcić swój czas i wspomóc nas w organizacji spotkania.

Organizując Obywatelskie wysłuchanie publiczne w tej konkretnej sprawie chcemy przekonywać decydentów do przyjęcia i stosowania tej (lub nieco innej) formuły rozmowy ze społeczeństwem. Wierzymy bowiem, że właśnie w taki sposób powinny się kształtować ważne rozstrzygnięcia dotyczące polityk publicznych i stanowionego w Polsce prawa. Od razu też chcemy stwierdzić, że jeśli jednak decydenci nie będą tego czynić, wierzymy, że będą to – poniekąd za nich – robić (tak jak w tym przypadku) sami obywatele i tworzone przez nich organizacje i instytucje. Ci obywatele, którzy wierzą, że mają prawo zgłaszać opinie w sprawach ich dotyczących i domagać się wysłuchania od tych, którzy w demokratycznych wyborach zdobyli mandat, by rządzić.

Bez względu na to czy Wasze organizacje zajmują się edukacją czy po prostu wierzą w wartość publicznej debaty, postarajcie się wesprzeć to przedsięwzięcie. Informujcie o nim, postarajcie się w nim uczestniczyć (choćby jako obserwatorzy). Liczba miejsc dość ograniczona, więc nie zapomnijcie się zapisać.

Do usłyszenia i zobaczenia w sobotę.

W wysłuchaniu może wziąć udział każdy zainteresowany, jako aktywny uczestnik lub jako obserwator. Chęć udziału można zgłaszać do najbliższego czwartku, 7 stycznia, za pośrednictwem strony www.wysluchanieobywatelskie.pl (tam też można zapoznać się z programem wysłuchania oraz regulaminem).

O powodach, dla których grono instytucji i organizacji zdecydowało o organizacji obywatelskiego wysłuchania publicznego można przeczytać tutaj: www.wysluchanieobywatelskie.pl/#o-wysluchaniu

Organizatorami wydarzenia są:

Uniwersytet Warszawski

Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego

Fundacja Przestrzeń dla edukacji

Fundacja Idealna Gmina

Fundacja Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego

Federacja Inicjatyw Oświatowych

Federacji Stowarzyszeń Nauczycielskich

Stowarzyszenie Rodzice w Edukacji

Instytucjami wspomagającymi organizację wysłuchania są:

Fundacja im. Stefana Batorego

Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia"

Redakcja portalu www.ngo.pl nie odpowiada za treść zaproszeń.

Źródło: www.wysluchanieobywatelskie.pl
Miejsce: Auditorium Maximum, Kampus Główny Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, Warszawa,
Data wydarzenia: 2016-01-09
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 0 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • dialog społeczny, społeczeństwo obywatelskie
  • edukacja i wychowanie
  • inicjatywy oddolne
  • oświata
  • prawo
  • współpraca z administracją

Zmiana ustawy o systemie oświaty bez realnych konsultacji społecznych

Czy miejski punkt widzenia ma decydować o systemie oświaty? Wysłuchanie publiczne [relacja]